|
OKUMA
HIZINIZ
Arabanızı kullanırken hızınıza ve
arazinin yapısına göre vitesi düşürür ya
da arttırırsınız. Zamanla deneyimleriniz
artar, hızı ve ne zaman düşürüp ne zaman
artırmanız gerektiğini düşünmeden
reflekslerinizle yaparsınız.
Okuma Amacı
Okuma
amacınız(Anlayarak
Hızlı Okuma(Hızlı Okuma Teknikleri –
Hızlı Okuma Kursu - Hızlı Okuma
Eğitimleri)),
okuma hızınızı belirleyen en önemli
faktörlerden birisidir. Nasıl
okuyacağınıza karar vermeden önce okuma
amacınızı belirlemeniz gerekir. Zevk
için okuma, bir bilgiye ulaşmak için
okuma, ders çalışmak için okuma,
yönergeleri (tarifi) anlamak için okuma
ve eleştirmek için okuma, en sık
kullandığımız okuma(Anlayarak
Hızlı Okuma(Hızlı Okuma Teknikleri –
Hızlı Okuma Kursu - Hızlı Okuma
Eğitimleri))
çeşitleridir.
Vakit
öldürmek için okumak diye bir seçenek
pek de mantıklı olamayacağına göre
okunan malzeme hangi amaçla okunursa
okunsun şu andaki okuma verimliliğinizi
artırabilir; daha seri, hızlı ve pratik
şekilde okuyabilirsiniz.
(Anlayarak Hızlı Okuma(Hızlı Okuma
Teknikleri – Hızlı Okuma Kursu - Hızlı
Okuma Eğitimleri))
Kolay okuma
Eğlenmek,
zevk almak, aktüel bilgi takibi, roman,
popüler dergilerin ve makalelerin
okunmağı bu sınıfa girer. Ayrıntılar
sizin isteklerinize bağlıdır. Bu tür
yazılar, daha yavaş okunabilecek yazılar
olduğu halde sanıldığının aksine çok
daha hızlı okunabilir(Anlayarak
Hızlı Okuma(Hızlı Okuma Teknikleri –
Hızlı Okuma Kursu - Hızlı Okuma
Eğitimleri)).
Okuyucu, yazının akışına kendini
kaptırmakta, heyecanlı ve kesintisiz bir
tempo ile bir kitabı çok kısa zaman
içinde bitirebilmektedir.
Bilgi Odaklı Okuma
a) Belirli Bir Bilgiye Ulaşmak Amacıyla
Okuma
Kalabalıkta belirli bir kişiyi arayarak
bulmak o kişiyi aramadan, tesadüfen
görmekten daha kolaydır. Okurken
aradığınız bir bilgi, kavram, sözcük,
tarih, yer, isim, italik yazılar gibi
faktörleri önceden belirlersiniz, yazıda
geçen kelimelerin hepsini okumadan
sadece aradığınız bilgiye ulaşmaya dönük
göz gezdirmeli-seçmeli okuyabilirsiniz(Anlayarak
Hızlı Okuma(Hızlı Okuma Teknikleri –
Hızlı Okuma Kursu - Hızlı Okuma
Eğitimleri)).
Genellikle sayfasını ararken, sınav
cevaplarım kontrol ederken bu yöntemi
kullanırız.
b) Ön İzlenim Edinmek İçin Okuma
Okuyacağınız materyali tanımak, ne
öğrenebileceğinizi tespit etmek, gerekli
bölümleri gereksizlerden ayırt
edebilmek, genel kanaat oluşturmak,
okuma stilinizi seçme konusunda bir
fikir edinmek, yazarın yazım ve dil
üslubuna kendinizi alıştırmak, ana fikri
bulmak için 'bilgi odaklı tarama' stili
uygulanır.
(Anlayarak Hızlı Okuma(Hızlı Okuma
Teknikleri – Hızlı Okuma Kursu - Hızlı
Okuma Eğitimleri))
c) Kalıcı Okuma
Okunulan
bilgilerin %80'i çok kısa sürede
unutulmaktadır. Bilginin hafızada kalıcı
bir iz bırakması için okumak yeterli
değildir, hafızanın çalışma prensipleri
içerisinde öğrenilmesi gerekir. Toplum
önünde sunum yapmak, seminer vermek için
okumak, araştırma yapmak ve tez
hazırlamak için okumak da 'kalıcı okuma'
tekniklerini(Anlayarak
Hızlı Okuma(Hızlı Okuma Teknikleri –
Hızlı Okuma Kursu - Hızlı Okuma
Eğitimleri))
uygulamanızı gerektirir.
d) Dikkatli Okuma
Yönergeleri anlamak için okuma Askere
gidenler bilirler. TALİMATLARIN çok
önemi var. Hazırlanırken kelimeler
titizlikle seçilmiştir. Silah doldurma
ve boşaltma talimatı, mayın arama
talimatı, nöbet talimatı gibi. Bu
talimatların okunması yetmez, kelimesi
kelimesine anlaşılması da gerekir. Aksi
taktirde yanlış değerlendirilebilir: bu
da büyük zayiata neden olabilir.
Hukukçuların yargılama usulü, aldığınız
dayanıklı tüketim malzemesinin kullanma
yönergeleri, yemek tarifleri etkili
sonuç almak için titizlikle okunması(Anlayarak
Hızlı Okuma(Hızlı Okuma Teknikleri –
Hızlı Okuma Kursu - Hızlı Okuma
Eğitimleri))
gerekenler arasındadır
e)Eleştirel (Editoryal) Okuma
Değerlendirmek, yorumlamak, eleştirmek,
görüş bildirmek, yargılamak için yapılan
bir okuma çeşididir.
(Anlayarak Hızlı Okuma(Hızlı Okuma
Teknikleri – Hızlı Okuma Kursu - Hızlı
Okuma Eğitimleri))
Eleştirel
okuma nedense yanlış anlaşılır; yazarı
fikirlerini çürütmek ve karşı görüş
bildirmek için okuma biçiminde
değerlendirilir. Eleştirel okuyucu metin
üzerindeki olumlu ve olumsuz yönleri
irdeleyerek, yazarın temel düşüncelerim
yakalar, kendi görüş ve bilgileri
çerçevesinde yorumlar, değerlendirme ya
da eleştiride bulunurken objektif
ölçütler geliştirir. Mevcut bilgiyi
geliştirmek amacında olabileceği gibi
anlatımdaki akıcılık, düşünce
organizasyonu veya yazım kurallarının
doğru uygulanıp uygulanmadığını ortaya
çıkarabilir. Örneğin; son sınıfta bir
üniversite öğrencisinin bitirme tezinin
tez hocası, eleştirel okuma(Anlayarak
Hızlı Okuma(Hızlı Okuma Teknikleri –
Hızlı Okuma Kursu - Hızlı Okuma
Eğitimleri))
yöntemine
göre okur. Buna göre;
1. Tam
okuma yapılarak içerik anlaşılır.
(Anlayarak Hızlı Okuma(Hızlı Okuma
Teknikleri – Hızlı Okuma Kursu - Hızlı
Okuma Eğitimleri))
2. Tezin savunduğu fikirleri destekleyen
kanıtlar belirlenir.
3. Varsayımların temel dayanakları
belirlenir.
4. Olumlu ve olumsuz eleştirilerini
bilimsel ölçütlerle ortaya koyar.
İDEAL OKUMA TERCİHLERİ
Balıkçı üçüncü defa, oltaya takılan
büyük alabalığı suratını ekşiterek
tekrar göle bırakır. Sonraki denemesinde
parmak büyüklüğünde bir alabalık çeker.
Bu sefer sevinçle oltasından dikkatle
alır ve sepetinin içine atar.
Yanında balık tutmakta olan bir adam
olup bitenleri şaşkınlıkla izlemiştir.
Daha fazla dayanamayıp sorar:
- Üç tane
kocaman alabalık yakalayıp geri attın,
sonra da bu küçücük balığa sevinip onu
sepetine aldın! Seni hiç anlamıyorum,
der.
(Anlayarak Hızlı Okuma(Hızlı Okuma
Teknikleri – Hızlı Okuma Kursu - Hızlı
Okuma Eğitimleri))
Berikinin cevabı hazırdır:
- Evet, ama tavam küçük.
Öğrenme yeteneklerinize, beyninizin
algılama hız ve kapasitesine
bakıldığında yapabildikleriniz ile
yaptıklarınız arasında bir uçurum olduğu
görülebilir. Ya bu doğal yeteneklerinizi
kullanarak meyvelerinden
yararlanacaksınız ya da sınırlarına bile
ulaşamadığınız bu gücü, mevcut
ihtiyaçlarınızı karşılayacak düzeye
indirgeyerek 'tavanızın boyu' ile
sınırlandıracaksınız. Hayat boyu
öğrenmeyi ilke edinen birinin daha fazla
öğrenmeye, daha fazla öğrenmek için daha
fazla okumaya, kısıtlı zamanda daha
fazla
okumak
için de daha hızlı okumaya(Anlayarak
Hızlı Okuma(Hızlı Okuma Teknikleri –
Hızlı Okuma Kursu - Hızlı Okuma
Eğitimleri))
ihtiyaç
duyar.
HIZLI OKUMA VE ANLAMA
Okuma hızı(Anlayarak
Hızlı Okuma(Hızlı Okuma Teknikleri –
Hızlı Okuma Kursu - Hızlı Okuma
Eğitimleri)),
herhangi bir yazıyı anlayarak okuyup
bitirme süresine verilen isimdir. Yaygın
olarak kullanılan kriter, bir dakikada
anlayarak okunan sözcük sayısıdır. Her
yazının aynı hızda okunması gerekmez.
Okuyucunun okuma amacı, okuduğunu anlama
gücü, okunan materyalin güçlük düzeyi
Okuma hızını belirleyen etkenlerdendir.
Yüz metre koşucusunun her koşması yarış
hızında değildir.
Hızlı okuma teknikleri seminerlerine
katılan kursiyerlerin müşterek
beklentileri şu şekilde sıralanabilir:
• Konuyu mümkün olan en yüksek hızda
okumak
(Çabukluk)
(Anlayarak Hızlı Okuma(Hızlı Okuma
Teknikleri – Hızlı Okuma Kursu - Hızlı
Okuma Eğitimleri))
• Konuyu mümkün olan en yüksek düzeyde
anlamak
(Kavrama)
• Konuyu gerektiğinde en yüksek düzeyde
hatırlamak (Belleme)
Kursiyerler çabukluk, kavrama ve belleme
ilişkilerini bir arada geliştirmeyi
hedeflemektedir. Bu amaçlarını
gerçekleştirebilmek için;
l. Okuma davranışı tanımak (okuma hızı
ve okuma stilini belirlemek),
(Anlayarak Hızlı Okuma(Hızlı Okuma
Teknikleri – Hızlı Okuma Kursu - Hızlı
Okuma Eğitimleri))
2. Okuma hatalarını terk etmek (hızlı
okuma engellerinden kurtulmak),
3. Hızlı okuma tekniklerini alışkanlık
haline getirinceye kadar uygulamak
(davranış değişikliği kazanmak) gerekir.
ŞU HIZLI OKUMAYI KİM İCAT ETTİ?
2. Dünya
Savaşı sırasında, Alman Hava
Kuvvetlerinin (Luftwafe) uçakları
Londra'yı bombalıyordu. Bu esnada
İngiliz ve Alman uçakları birbirine
karışıyor: ingiliz gözetleme kulelerinde
görev yapan gözcüler düşman uçaklarını
kendi uçaklarından ayırt etmekte
zorlanıyorlardı. Eğer tehlike varsa
uçaksavar nişancılarına ve halkın
sığınağa gitmesi için alarmı zamanında
vermesi gerekmekteydi. Gözetlemeciler,
çok defa amblemlerinden tanıyabildikleri
uçakları zamanında fark edip dost mu
düşman mı olduklarım ayırt etmekte
gecikiyor bu da önemli zayiata neden
oluyordu.
(Anlayarak Hızlı Okuma(Hızlı Okuma
Teknikleri – Hızlı Okuma Kursu - Hızlı
Okuma Eğitimleri))
Aynı
yıllarda gözün görme çevikliği üzerine
çalışan ABD Ohio Üniversitesi'nden Dr.
Renshaw "takitsoskop" denilen bir alet
geliştirmişti. Bu aletin merceği
saniyenin 1/25, 1/50, 1/100'ü hızında
açılıp kapanarak çeşitli görüntüler göze
yansıtmakta ve görme çevikliğini kademe
kademe artırabilmekteydi. Nişancılar ve
gözetleme kulesinde görevli olanlar Dr.
Renshaw'ın 'çevik görme' eğitimlerinden(Anlayarak
Hızlı Okuma(Hızlı Okuma Teknikleri –
Hızlı Okuma Kursu - Hızlı Okuma
Eğitimleri))
geçti.
Böylece kule görevlileri ve nişancılar
düşman uçaklarını dost uçaklarından
zamanında ayırabilmiş ve bundan sonra
hiç hata yapmamışlardır. Eğitimin
başarılı olduğu görülünce, ABD Kara ve
Deniz Kuvvetleri pilotları da aynı
teknikle eğitildiler.
Buraya kadar savaşın ve anlattığımız
konunun 'hızlı okuma' ile doğrudan bir
ilgisi yok. Amerikalı eğitim bilimciler
'insan, şekilleri ve resimleri çok daha
hızlı görme ve algılamada
eğitilebiliyorsa alfabetik sembollerden
oluşan yazıların da daha hızlı görülerek
anlaşılması gerekir' tezinden yola
çıkarak gözün daha hızlı görmeye, beynin
daha hızlı anlamaya
şartlandırılabileceği eğitimler üzerine
çalışmaya başladılar. Sonuç olarak bu
eğitimlerle okuma hızı 8-10 kat
arttırılabiliyordu.
1950'li
yıllarda ABD'li bilim adamları beynin
algılama düzeni üzerinde araştırma
yaparken gözün aktif görme alanı ve
fotoğraf çekme özelliği üzerinde
durdular. Göz tahmin edilenden çok daha
geniş bir alanı net görüp beyin bunu
algılayabiliyordu.
(Anlayarak Hızlı Okuma(Hızlı Okuma
Teknikleri – Hızlı Okuma Kursu - Hızlı
Okuma Eğitimleri))
O dönemde
sinema perdeleri daha iyi görünsün diye
küçük yapılmıştı, ancak daha sonra buna
gerek olmadığı anlaşıldı.
Hollywood
bunu hemen değerlendirdi ve sinema
perdelerini bugünkü boyutlarına taşıdı.
Sinemaya gittiğinizde dikkat edin o
büyük perdede yazıları okumak için
zorlanmaz ve birkaç kelimenin aktif
görme alanı içerisinde 2, 3, 4 kelimeyi
bir arada görme alışkanlığı kazandıracak
çalışmaları da ekledi(Anlayarak
Hızlı Okuma(Hızlı Okuma Teknikleri –
Hızlı Okuma Kursu - Hızlı Okuma
Eğitimleri)).
TÜRKİYE'DE 'HIZLI OKUMA'
1950'li
yıllarda ABD'de bu gelişmeler olurken
Türkiye'de sancılı bir 'demokratikleşme'
süreci yaşamaktaydı. İsmet İnönü-Adnan
Menderes çatışması sürmekte, bilimsel
gelişme kaygısından daha öte problemler
yaşanmaktaydı. Toplumsal değişim
açısından Amerika'yı 30 yıl geriden
takip ediyorduk (Şimdi bu 25 yıla düşmüş
olabilir). Kara Kuvvetleri Komutanlığı
hızlı okuma konusunu 1975 yılında
tercüme bir yayın hazırlayarak yeni
yetişen subayların bilgisine sundu. Uzun
yıllar Amerika'da eğitim üzerine
araştırmalar yapan R. O. Türkan, 1980'de
Türkiye'ye dönmüş ve Türk 2000 Vakfı'nı
kurmuştu. Türkiye'de sivil halkın
faydalanabileceği Hızlı Okuma Teknikleri(Anlayarak
Hızlı Okuma(Hızlı Okuma Teknikleri –
Hızlı Okuma Kursu - Hızlı Okuma
Eğitimleri))
konusundaki ilk eğitimler, bu vakıf
tarafından verilmeye başlandı. 1989
yılında Deniz Harp Okulu'ndan ayrılan ve
gazetecilik yapan M. Ruşen, R. O.
Türkan'dan aldığı eğitim, destek ve
önerilerle "Hızlı Okuma Teknikleri"(Anlayarak
Hızlı Okuma(Hızlı Okuma Teknikleri –
Hızlı Okuma Kursu - Hızlı Okuma
Eğitimleri))
adında
bir kitap yayınladı ve Türkiye'nin
birçok ilinde, bu eğitimin verilmesine
katkıda bulundu. 1990 yılında Mehmet
Özcan'ın girişimleri ile Yönetim
Geliştirme Merkezi'nde, iş dünyasına
yönelik seminerler verilmeye başlandı.
Şu anda kişisel çabalarıyla
seminerlerime katılan yüzlerce eğitimci,
öğretmen bu kursları Türkiye’nin dört
bir yanında vermeye devam etmektedir.
HIZLI OKUMANIN FAYDASİ NE?
400
sayfalık bir kitapta, yaklaşık 100 bin
kelime bulunur. Hızlı okuma tekniklerini(Anlayarak
Hızlı Okuma(Hızlı Okuma Teknikleri –
Hızlı Okuma Kursu - Hızlı Okuma
Eğitimleri))
uygulamayan bir kişi bir saatte
ortalama 7 bin kelime okur. Bu da,
yaklaşık 15-16 saatte biteceği anlamına
gelir. Hızlı okuma tekniklerini
uygulayan bir kişi aynı süre içinde en
az 2-3 adet kitap bitirebilir.
Bu
teknikleri(Anlayarak
Hızlı Okuma(Hızlı Okuma Teknikleri –
Hızlı Okuma Kursu - Hızlı Okuma
Eğitimleri))
uygulayan
bir okuyucu, okuma hızını artırarak
elinde olmayan zihinsel gezintileri en
aza indirmiş olur. Bu şekilde
konsantrasyonu artar, bilgi kaydı daha
berrak olur.
Daha hızlı
okuma(Anlayarak
Hızlı Okuma(Hızlı Okuma Teknikleri –
Hızlı Okuma Kursu - Hızlı Okuma
Eğitimleri))
çabası
gösteren bir okuyucu, zamanla okuma
miktarını da artırır, okuma disiplini
kazanır, neyi ne kadar okuyacağım bilir.
Yoğun bilgiye okuyarak ulaşır. Düşünme,
algılama, değerlendirme, kavrama ve
karar verme hızı artar. Okuma hızında
uygulayacağı değişikliklerle okuma
işlemini monotonluktan çıkartır, zevkli
ve eğlenceli hale getirebilir.
Daha kısa sürede daha fazla öğrenme
fırsatını kullanan kişinin özgüveni
gelir, kişisel kalitesi daha da artar.
HIZLI OKUMA, ANLAMAYI OLUMSUZ ETKİLER
Mİ?
Hiçbir şey
yapmadığımızı düşündüğümüz anlarda bile
beynimizden dakikada 500 kelimelik
düşünce geçebilmektedir. Konuşma hızıyla(Anlayarak
Hızlı Okuma(Hızlı Okuma Teknikleri –
Hızlı Okuma Kursu - Hızlı Okuma
Eğitimleri))
okuyan
bir okuyucu, dakikada 150 kelime
okuyarak 350 kelimelik boşluk bırakır,
fakat bu boşluk hiçbir zaman sessiz
kalamaz ve bu seslerin de konu ile
ilgisi olmayan parazit düşünceler,
hayaller, bilinçsiz dalgınlıklardan
meydana geldiği görülür. Kısacası dikkat
dağılır, konsantrasyon bozulur. Bu
nedenle yavaş okumak, düşünülenin aksine
anlamayı olumsuz etkiler.
(Anlayarak Hızlı Okuma(Hızlı Okuma
Teknikleri – Hızlı Okuma Kursu - Hızlı
Okuma Eğitimleri))
|
